De groteske, snel vergeten val van een vermeend maffiamaatje-advocaatje

Welk noodlot teistert het leven van Bram Moszkowicz?

Is het de noodlottige hybris, van het soort dat koning Xerxes in Aeschylus’ Perzen werd verweten door ondanks slechte voortekenen toch de strijd aan te gaan tegen de Griekse godenzonen, of is het de gefaseerde ontvouwing van het noodlot Oedipus-style dat met elke poging om het te ontlopen juist naderbij komt? Beide soorten noodlot vallen Bram toe natuurlijk, het is self-fulfilling hybris. De (ex-)advocaat die de wetten kon buigen is gaan geloven dat hij boven de wet staat. De rol van het orakel wordt in deze tragedie met verve gespeeld door Jort Kelder, die Moszkowicz en de wereld van het naderend onheil op de hoogte stelde. Sindsdien klinkt alles wat hij doet of zegt hoogmoedig, daarvoor eerder pedant of hooghartig, wat niet hetzelfde is.

Het maffiamaatje-advocaatje lijkt gedoemd de ultieme prijs te betalen voor zijn hoogmoed. Het scenario wordt tot dusverre tot op de letter gevolgd, koor en publiek doen grif mee. Niets vermakelijker om een foute advocaat zijn vleugels te zien verbranden. Zijn val is zo niet nog vermakelijker: loodrecht en al maar versnellend. Woede, angst en twijfel zijn af te lezen op  zijn doorgaans zo uitgestreken gezicht. Een boekje, een novelle, beiden apologetisch tot op de letter, het helpt allemaal niet. Het is een kwestie van afwachten nu, tot ook Bram wordt omgelegd in een horecagelegenheid in A’dam Zuid of gewoon op straat in Amstelveen, en een zoveelste onoplosbare zaak kan worden toegevoegd aan het dossier Holleeder. Misschien een stille tocht, hopen sommige verveelde tv-kijkers nu al, maar dat was het dan wel met Bram. Straks.

En wie denkt dat er nu een soort moralistisch vertoog gaat volgen over -hoe erg het is en dat wij, de toeschouwers, compassie moeten hebben en wellicht zelfs moeten interveniëren om de moorddadige schuldeisers af te leiden, heeft het mis. Bram’s vermeende  hybris is in de eerste plaats een product van mediahype, geen feit, want ik ken hem niet en zijn dood is mij gelijk aan die van een onbekende. Interventies laat ik graag aan voorbeeldige filantropen als Gordon, die voor een schijntje noodhulp het nieuws kunnen halen. De wereld van Bekend Nederland blijkt klein, benepen en vol aasgieren, niet veel anders dan de losgeslagen neder-onderwereld. Het is meer dat het mij verbaast dat ik zo denk, met met mij de media, over groteske scenario’s rondom deze advocaat en dat stelletje nedercriminelen.  En waarom, zoeken ze dan zelf zo de aandacht op? Moszkowicz zelf lijkt in zijn boekje Onkruid naast geobsedeerd met nederigheid, volledig door het mediaverslag van de zaak van zijn persoon in beslag genomen. Een kwakkelend, zo niet vrij saai werk diat qua opzet en stijl exact bevestigt wat het wil weerleggen: het stereotype van de foute en mediageile strafrechtadvocaat. Dom, dom , dom. En nee nederig is Bram niet, maar wel verslaafd aan de spotlights, zoals zovelen.

Het komt door Hollywood natuurlijk, de vele quasi-tragedies vol met de quasi-vergoddelijkingen van RL-helden- en antihelden. Welke poldercrimineel wil niet Al Capone, Lucky Luciano OF John Gotti zijn; Gothfathers met een macabere macht, groot allure en wier namen als Griekse helden door de eeuwigheid echoën.  En de maffiagoden horen bijgestaan te worden door een ster-advocaat. Ik zeg The Firm, of The Devil’s Advocate. Tragisch, want dit is Nederland, een onbeduidende Europese provincie, geen New York of Chicago. Hier mag alleen Holleeder de illusie koesteren dat er over vijftig jaar nog iemand leeft die wist wie hij was -een promovendus criminologie misschien die de verstofte uithoeken van ‘s Neerlands geschiedenis van de maffia nog eens naspeurt-, maar zijn advocaatje-maatje Moszkowicz zal men snel zijn vergeten. Zelfs al wordt hij binnen afzienbare tijd neergelegd. Zijn hoogmoed is dat hij deze voortekens van zijn eigen insignificantie nooit heeft gezien, en wat hij nu, nu hij op het punt staat te verdwijnen, nog steeds niet kan beseffen. Zelfs een moord kan hem van dit lot niet meer redden. Dat is het echte noodlot dat Bram wacht: vergetelheid.

Of het hele spel Moszkcowicz onheus bejegent, dat kan best, maar interesseert me niet eens, hij speelde het mediaspel, met verve, maar nu wordt hij bespeeld door de vulgaire, beperkte scenario´s die de media nu eenmaal hanteren. Dat had hij kunnen weten.

Het gaat zoals het gaat. Ik zap maar weer eens verder, denk ik.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *