Emergentie als troostfenomeen

De 32-jarige activiste Shaimaa al-Sabbagh wordt dodelijk gewond door haar man of een vriend weggedragen van de plek waar ze zojuist door Egyptische agenten is beschoten. Het is een op het eerste gezicht liefdevolle omhelzing. Ze zal sterven in zijn armen. De foto in de krant raakt mij diep.

-De Koerden in Irak, Turkije en Syrië vieren feest omdat IS bijna is verjaagd uit Kobane, al is het wachten op een nieuwe golf van moord en doodslag, IS kennende zal het zich concentreren op een ander zwak punt van hun vijanden aan de grenzen van zijn zelfverklaard moordkalifaat. Ik denk aan mijn Iraakse vrienden, één in het bijzonder.

-Mogelijk tachtig mannen, tachtig, niet zestig zoals voorheen werd aangenomen, misbruikten een zestienjarig meisje op een hotelkamer in Valkenburg. Volgens haar advocaat had heeft ze in eerste instantie verklaard het ‘vrijwillig’ gedaan te hebben. Loverboys en hun methoden, vrijwillig.. Zestien jaar godverdomme!!

Een vriend van mij reikte mij gisteren het blogonderwerp ‘emergentie‘ aan. Het lezen van de krant en mijn ‘geraakt zijn’ is volgens de systemische manier van kijken die met dit begrip samenhangt het bijeffect van een zelf zeer ingewikkeld systeem van natuurkundige, chemische, biologische, psychische subsystemen. Een bijeffect waar geen eenduidige oorzaak voor gevonden kan worden enkel door het fenomeen te reduceren tot zijn samenstellende delen en principes van samenspel. Alleen een imaginaire God, zelf een emergentie, kan die complexe samenhang van oorzaken en gevolgen van de emergente activiteit, ‘mijn lezen van de krant’  in zijn geheel overzien, niet wij mensen. Spinoza’s God.

Ik kijk nog even naar de foto van de stervende Shaimaa. Ik denk nog even aan mijn eigen stiefkind dat maar vier jaren jonger is dan het meisje in dat hotel en aan mijn Iraakse vrienden in hun wederom door oorlog geteisterd land. De emergentie van het ’emergentiebegrip’ heeft een duidelijke oorzaak, besluit ik, een systemische blik neutraliseert al die zorgen, al die diepe geraaktheid, het maakt van het verdriet een emergent bijeffect van een bijeffect, een concept waar geen gevoel meer aan kleeft.

Voor mij is mijn leven een begin dat tot aan mijn dood beginnend blijft, wat daaruit emergeert heet wetenschap, filosofie of religie, afleidingen die troost bieden (soms), maar er uiteindelijk niet toe doen.

Totaal niet zelfs, nu ik erover nadenk..

 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *