Broos, klein, maar dromend en lezend

Gisteravond vroeg ik mijn twittervrienden onderwerpen aan te leveren voor mijn blog van vandaag. Met enthousiasme kreeg ik er vele aangeleverd die allemaal, zonder uitzondering erg goed zijn. Te goed zelfs, want het zijn onderwerpen waar alleen een tekst van boekomvang recht aan kan doen (mijn dagblogs zijn al te lang van stof, vind ik).

Een mooi onderwerp is de hoogmoed van een gelegenheidspartij in Groningen (Schokkend Groningen) die uit naam van de door aardbevingen geteisterde Groningers met goedkope retoriek zichzelf een positie aanmeet die niet spoort met wat ze eigenlijk zijn. Macht corrumpeert zodra ze ten tonele verschijnt, of niet Jeroen? (Volg Jeroen als je op de hoogte wil blijven over dit onderwerp, hij kan over de gaswinning in Groningen en de huidige gevolgen een boek schrijven als hij wil).

Een andere vriend wees mij op de afkeer binnen de EU ten aanzien van Griekenland. Die is inderdaad niet mis, met rechts en anti-EU voorop. Ik moest daarbij denken aan de romantische geest van Lord Byron, de flamboyante dichter die in de hoogtijdagen van de romantiek een poging deed een opstand van de Griekse boeren onder de Ottomanen te ontwikkelen. Byron was gemotiveerd eerder door nostalgische dromen over dat oude volk van denkers en tragedieschrijvers dan een goed werkelijkheidsbesef van het boerenvolk waartussen hij zich mengde. Een waanzinnige actie, zo je zeggen: maar wat is Europa anders dan een oudgriekse mythe, een droom? Was een Europese vrede tachtig jaar geleden niet ook een waanzinnige droom? Waanzinnig maar zeker niet onzinnig, dunkt me.

Mirjam, die ik reken onder de intelligentsten van al mijn twittervrienden, wees mij op het prachtige gedicht ‘Onverveemdbaar‘ van Ida Gerhardt. Het gaat over lezen. Waar Lord Byron meeging met de “groten” waarover hij las en zelf door zijn schrijven en levensloop een tijdloze werd, verkies ik, en ik vermoed ook Mirjam zelf, klein te zijn, eenzaam maar uniek en ongedeeld, net als de lezer(es) in dit gedicht. Prachtig hoe in dit gedicht alles samenkomt in de dialectiek tussen de kleinen en de groten.

En tot slot was daar @driaan, die graag iets wil lezen over de toenemende armoede in Nederland. Er is een gebrek aan aandacht voor elkaar, misschien, een doorgeslagen individualisering die een politiek klimaat creëert waarin armoede inmiddels een legitieme plek heeft verkregen. Het is het alsof we allemaal eenzame lezers zijn uit het gedicht van Ida Gerhardt, maar eenzame lezers die niet meer lezen, die geen grote gedeelde dromen hebben. Ik vraag mij af of ik daarop wel een uitzondering ben, @driaan in ieder geval niet, denk ik. Armoede valt velen zwaar, maar het is het ‘sociaal isolement’ in combinatie met weinig geld, waar ik me nog de meeste zorgen over maak. Het gebrek aan echt contact is dodelijk, want de honger naar contact is er niet van het soort zoals een lege maag die opwekt, maar een die snel verdwijnt om één te worden met het gebrek waaruit ze voortkomt, een leegte waarin niets meer te voelen valt.

Als we het vermogen verliezen te dromen zoals de oude Grieken en de waanzin van een Lord Byron, gelijk die van de Europese droom, voor onzinnig houden, wanneer politiek enkel een kwestie van schokken is ten behoeve van het eigen economisch belang, dan creëren we een klimaat waarin we onze kinderen niet meer leren de ‘groten’ te lezen. Dan zijn we niet gewoon eenzaam zoals een ieder dat soms thuis op momenten kan zijn, maar dreigen velen van ons in een isolement te geraken en in het gat van armoede en leegte te vallen.

Ik pak snel een boek en dank de genoemde volgers voor hun mooie onderwerpen.

 

 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *