Myopisch uitzicht: Slavoj Žižek en het Midden-Oosten

Donderdag 29-05-2015

Veertig jaar en mijn lichaam voelt vandaag aan als dat van behemoth, vet en volgevreten vlak voor de eeuwige winterslaap. De krant staat nog altijd vol ellende, in het Midden-Oosten vloeit het het warme bloed van een meervoudige strijd tussen een onthoofde vrijheidsideologie en twee in radicaliteit verzandende versies van Islam. Het geweld gaat maar door, en door, en door, alle mooie systeemanalyses ten spijt. Ik zet meestal, in navolging van veel westerse intellectuelen ook eerst mijn leesbril op om ‘de zaak’ te analyseren, te ontbinden in factoren en vervolgens de synthetische lijnen tussen de gebeurtenissen te spannen totdat een mooi, overzichtelijk web onstaar. Op die wijze wordt een complexe, sterk vereenvoudigde reeks gebeurtenissen systemisch en helder voor ogen gebracht, gelijk een stuk leesbare tekst, waar alle pijn, leed en bloed van geabstraheerd is. Deze versies van ontvleesde complexiteit zijn interessant, het Midden-Oosten blijft boeiende gespreksstof in cafés en met vrienden, en eerlijk is eerlijk, in deze gebiologeerdheid schuilt een decadente verveling. Misschien wel dezelfde als die Socrates, lang geleden, zijn huis en vrouw deed ontvluchten op zoek naar intellectueel vertier en drinkgelag in de straten van Athene.

Vandaag gaf Slavoj Žižek, het denkmonster van Ljubljana, een lezing in de Westerkerk. Een goede vriend had geregeld dat ik erbij kon zijn. De man is mijn filosofische held, nou ja anti-held, of iets wat daar tussen in ligt. Niet dat er nog heel veel nieuws uit de man komt, in filosofische zin is Slavoj vastgelopen, hij omcirkelt al jaren met een humorvolle lacaniaans-hegeliaanse dans de ideologieën en hun effecten in de huidige tijdsvak. In zijn vastlopen zit iets moois, iets noodzakelijks ook. In wezenlijk opzicht is in zijn filosofie de filosofie van het vastlopen, het net-niet een ‘event’, een totale verandering van perspectief, tot stand kunnen brengen, juist door het overal in te zoeken.

Ik wou dat ik net zo eloquent kon vastlopen als Slavoj, maar dat terzijde.

Het boeit mij evenzeer, dat vastlopen in de zoektocht naar het iets dat alle kaders openbreekt, dat alle vooringenomenheid in de brede zin des woords doorbreekt. Ik wil ook een opening, een vernieuwing in het denken over het Midden-Oosten met vrede als gevolg. Maar het lukt niet natuurlijk niet, ook niet als ik, zoals gelijk Socrates de straten van Athene, terug naar Irak ga om te zien, te voelen, het ‘echte’ ervan te ervaren. Het trekt, maar het is decadent ofwel een soort gifbeker, er zal niets openbreken, in deze oorlog is de volgende reeds zichtbaar. Misschien is het bij nader inzien toch beter om de straat niet op de gaan en de weg van Plato en Žižek te volgen: erover schrijven na eerst een socratisch denkleesbrilletje te hebben opgezet.

Een vastlopend schrijven over het sublieme vastlopen met als voornaamste symptoom het Midden-Oosten zelf, daar zal ik mij op moeten toeleggen.

Mmm, maar eerst ga ik toch dan maar naar buiten…boodschappen doen..ik hoop dat ik de weg nog weet naar de supermarkt.

2 Comments

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *