Hoe je als dommige witpiet verzinkt in een inktzwart sinterklaasvertoog

FullSizeRender
Aldus twitterde Quincy Gario. Op zijn radicale wijze (niet enkel dood, maar een vernietigd niet-wit lichaam) verbindt hij de actuele vluchtelingenproblematiek met het Nederlandse racismedebat. In het bijzonder brengt hij de recentelijke discussie tussen Karen Attiah en de NRC in herinnering. De opinieredacteur van de Washington Post uitte recentelijk kritiek op de NRC-redactie wees hen op hun verantwoordelijkheden rondom de veelbesproken en eveneens ‘onnodig’ stigmatiserende kop en dito illustraties bij een boekbespreking. Het bewijs van racisme was er, duidelijk en beargumenteerd, zoals Quincy duidelijk heeft gemaakt -nou ja vind ik-  dat Zwarte Piet stigmatiseert, racisme is.  Zwarte piet is een racistisch stereotype van de zwarte man. De zwarte kleur, grote rode lippen, een dommige manier van praten, een vrolijke goedzak, lachend, onwetend, enkel in staat om bevelen op te volgen van de witte wijze Sinterklaas. RAcisme. Onmiskenbaar. Tastbaar gemaakt.

Wat heeft Attiah’s kritiek van doen met die foto van het verdronken Kurdisch jongetje Alan? De foto markeert een cesuur in de tot dusver vrij nonchalante houding van het Westen ten aanzien van de stroom uit vluchtelingen die op Europa afkomen. De ethische discussies of het plaatsen/ delen van de foto vallen meestal in het spectrum utilistische redeneertrant van wel plaatsen/delen “het effect is goed, velen beseffen nu pas wat er aan de hand is”, als verexcuserend t.o.v. de wat deontologische tegenargumentie om het niet te plaatsen/delen: “de foto is dehumaniserend, de dode moet gerespecteerd worden”. Een discussie die niet vaak genoeg gevoerd kan worden.

 

Pornotropische schemata

Maar Quincy ‘s tweet betrekt er een andere dimensie bij in de lijn van Attiah’s kritiek, het is een niet-wit lichaam, dat blijkbaar nodig is om te bewijzen hoe erg het is. Het beeld is misschien wel een pornotroop, een frame voor een hulpeloos object dat witte sympathie wekt (dat vaak maar niet in dit geval erotiserend effect heeft) en tegelijkertijd de ongelijke verhouding tussen wit en niet-wit bevestigt. Slaven werden in de vroege anti-slavernij campagnes op deze wijze afgebeeld.

Ah, dus enkel  niet-wit lichaam, dat kan een zwart, bruin, geel lichaam, komt dus in aanmerking om een pornotroop te zijn. Ok, dus daarom kozen de witte redacties na de ramp van MH17 er immers voor  om de foto’s niet te publiceren. Want blijkbaar bevatte het vliegtuig allemaal niet niet-witte, dus witte reizigers (of overwegend dan).

Laat ik nog niet te snel tegengas geven, maar stel, Quincy heeft ook hier gelijk, en wij niet niet-witte geesten zijn onze diepgewortelde natuur van racisme en alle pornotropischachtige schema’s van onze cultuur niet bewust: kan ik daar iets tegen doen?

 

Witte blindheid voor de witte suprematie/white privilege

Ik als exponent van de witte cultuur heb eenFullSizeRender witte blinde vlek of ben zoals Pablo het noemt domweg “blind”.  Het is waar, ik ben wit en heb dus geen enkele ervaringen van de effecten van blank racisme. Ik ben ook niet de laatste schakel in een snoer van generaties waarvan elk binnen specifieke tijdskaders tegen de witte muur liepen. Een erfenis als deze heb ik niet.

Het ongeziene object van deze blanke blindheid is wat Pablo hier ”witte suprematie” noemt. Evengoed ik ben wel benieuwd of er voor mij, blanke antiracist, althans zo zie ik mijzelf, nog wel hoop kan zijn om ooit het niet-witte licht te kunnen zien. Of er, met andere woorden, binnen het anti-racistische vertoog van de niet-witte mens, een gelijkwaardige positie voor mij, de witte mens mogelijk is.

Hoe machtig is de marionettenspeler van witte suprematie ten aanzien van het witte subject dat ik ben?  Met andere woorden: in hoeverre bepaalt de witte suprematie of ”white privilege” de coördinaten van mijn gedrag en taal en kan ik niet anders dan bewust dan wel onbewust ik steeds dezelfde ongelijkheid stichten, wellicht zelfs met deze tekst, tussen mij en de niet-witte mens?

 

Onontkoombaar racisme

Egbert Alejandro Martina  laat in zijn literatuuranalyse  On Facts, Proof, and the Reception of Black Critique in White Dutch Media op een erudiete, scherpe manier zien in hoe het witte bewustzijn dat geen intentie heeft om te discrimineren op basis van huidskleur of andere biologische eigenschappen er toch niet aan ontkomt. Martina gebruikt het unapologetic gedachtengoed van o.a. Ta-Nehisi Coates toe op de Nederlandse situatie. Martina’s essay hangt alles op aan het begrippenpaar  ‘wit’ en ‘zwart. Ik volg hier Quincy’s onderscheid en interpreteer zwart is dat niet-witte deel dat door door ‘wit’ op uiterlijke kenmerken bewust en onbewust als niet-wit wordt gezien, waartegenover ik ‘zwart  interpreteer als  het niet-witte deel dat gedomineerd wordt door wit, en dat in dit artikel gepersonificeerd lijkt te zijn door de Afro-Amerikaanse, Afro-Nederlandse mens.

Ik neem mijzelf even als de goedbedoelende witte man, de Gutmensch. Volgens Martina ontsnap ik dan geenszins aan onbedoeld, niet-intentioneel racisme.  Ik citeer:

“The willingness of Whites to ‘look beyond their own self-interest’ re-centres White agency while it simultaneously confirms their self-perception as ‘caring’, ‘empathetic’, ‘good people’, who are not like ‘the racist who wants’.”

Ok, dus ik blijf deel uitmaken van de ‘white agency/supremacy’ als ik verder kijk dan mijn neus lang is,  bewust geen racist wil zijn. Ik doe het alleen maar om mijzelf goed te voelen, maar eigenlijk bevestig ik daarmee mijn positie van superioriteit.  Mijn antiracisme is een witte aalmoes, een graai die zwart juist afhandig maakt, een bevestiging van de ongelijkheid.

Maar wat kan ik dan doen om echt samen met Quincy en Martina, op gelijkwaardige basis tegen het racisme te strijden? Ik citeer Martina:  “Rather than ‘solving racism’ by being better white people,” Damien Riggs tells us, Whites need “to recognize that belief in the ‘goodness’ of white people, values and ways of knowing is precisely the foundation of practices of oppression.” …Black suffering is a form of instructive entertainment for White subjectivities.”

Oei,  ik vermaak me dus eigenlijk ook nog door mij als een onschuldig Gutmensch op te stellen en met mijn vermaak bevestig mijn  mijn ik door mijn witte superioriteit nog eens te onderstrepen. In mijn veronderstelde onschuld is het tegendeel bevestigd. Ok ik erken dat dit zo is.  Dat ik mij openstel voor de ander, deze instructie mijzelf opleg, en het gevoel van een goed mens zijn, en genot dat ik daaraan beleef, is deel van het probleem.

Maar nogmaals wat kan ik dan wel doen? How can I become this better white man?  Kan ik de uitzondering zijn in de ogen van de niet-witte medemens? De witte die als het gaat om racisme even niet-wit is als de niet-witten?

Het antwoord  van Martina is eenvoudigweg  dat ook het vragen om een uitzondering, een  positie tot de groep ‘not  allWhites people’ onmogelijk is: “The present social and political conditions under which evidence is weighed and presented determine what counts as evidence and who counts as a ‘reliable’ and ‘reasonable’ source. Black people can pose an indictment to Whiteness only if we add, ‘for nuance’s sake’, a “not allWhite people”—despite the fact that all “whites benefit from white supremacy.”

En aangezien alle witte mensen deel uitmaken van de witte suprematie is er in de ogen van de zwarte (niet-witte) geen ontsnappen aan. In de ogen van de zwarte zal ik altijd wit zijn, welk bewijs van het tegendeel ik ook lever. En niet alleen dat, ik ben ten aanzien van racisme dom, weet niet hoe het zit, geniet enkel van mijn Gutmenscherige antiracisme door onbewust alle niet-witte lichamen in een pornotropisch schema te willen zien.  Als het gaat om racisme, mag ik niets zeggen, ben ik geknecht aan de niet-witte expert, de zwarte Sinterklaas. Zelfs als ik de niet-witte expert vraag om voor mij een uitzondering te maken wordt dat gezien als een dwang, wederom een symptoom van mijn deel uitmaken van de witte suprematie, alsof ik hem alleen dan serieus kan nemen. Ik mag geen niet-wit persoon vragen om mij als zijn gelijke te zien, want ook dat is dwang.

“Lieverd,” vertelde een niet-witte tweep mij “zwarte mensen kunnen witte mensen niet discrimineren”.  (@arovee) Kan dat inderdaad niet?  Martina’s essay is een vertooganalyse,  maar ook als ik zijn ‘wit’ als metafoor neem voor de het begunstigde deel van de machtsverhouding wit-zwart, dan nog kan het niet anders dan verwijzen naar mijn huidskleur.  Ongeacht welke intentie, gedachte, ongeacht de wil om als uitzondering, als gelijke gezien te worden, zelfs als ik zwart denk: ik ben wit, en al mijn handelingen bevestigen a priori de witte suprematie. Ik zelf ben met geheel mijn geest deel van deze machtige Ander…… enkel op basis van…mijn huidskleur en het oordeel daarover van een niet-witte, want er is niets anders wat mij niet-wit kan maken noch is het iets ander dan wat mij tot witte maakt. Ik ben mijn witte huid en kan per definitie niet nimmer gelijkwaardig zijn aan de niet-witte als het gaat om om anti-racisme. Sterker nog, ik kan niet eens niet-racistisch ziin.

 

Witpiet en zwarte Sinterklaas?

De enige uitweg binnen de kader van dit vertoog, om in ieder geval de breuk te forceren om als gelijke naast mijn niet-witte medemens te mogen staan, is om de ”niet-witte” in dit vertoog geheel tegen mijn goedmenserigheid in, te beschuldigen van racisme. In mijn ogen en enkel op basis van zijn essay concludeer ik dan dat Martina een racist is. Een zwarte Sinterklaas aldus in het antiracismefeest, die op de troon van de Witte God gaat zitten, deze tot valse demiurg verklaard en vervolgens geheel zijn  witte schepping tot intrinsiek racistisch declameert.

Wie iemand op basis van zijn huidskleur  a priori een racist noemt, is zelf een racist. Nee, Martina is niet een ”racist who wants’, maar een onbewuste racist, voortvloeiend uit de ongelijke distributie van de posities die uit zijn vertoog tussen de antiracistische zwarte en dito witte.. Daar is hij zich niet bewust van.  En wat weet Martina eigenlijk hoe de witte zijn radicale vertoog leest en ervaart?  Hij kent alleen de klappen van de zweep als het gaat om de effecten van de Witte Suprematie, die overal is. Nee, hij heeft geen idee… enzovoorts..

En moet ik als witte niet gewoon even wennen aan mijn witpietstatus, dat de rollen even zijn omgekeerd? En ach, inderdaad heb ik er last van, vanuit mijn luxueuze witte positie? Nee, ik slaap er geen nacht minder om, en dat is voor de zwarte wel anders. Dat is ook echt zo.  Dus wat maakt het mij eigenlijk uit?

 

Ongeneeslijke witte ziekte

Racisme is racisme, ook als het effect van een specifieke vorm nihil is. Een dialectiek waarin wit en zwart de absolute termen zijn kan niets anders dan het in de grond racistische (absolute) onderscheid herhalen en binnen een anti-racistisch vertoog omkeren. Dat blijkt ten ene male uit het vertoog van Martina dat voor een groot deel echt de moeite van het lezen waar is, maar doorschiet. Het schetst kader blijkbaar waaruit geen ontsnappen mogelijk is. Racisme is racisme, dat betekent ook zwart racisme van wit is geen a priori onmogelijkheid kan zijn, is dat wel zo geponeerd, dan is ook dat racisme. .En bovendien een kader waar alles symptoom kan zijn voor de witte suprematie, blijkt ook uit Quincy’s reactie op de foto van Aylan. FullSizeRender (1) Het zwarte antiracismevertoog richt zich niet op symptoombestrijding, het kan zich daarop niet richten, want alles wat withuidig of door hen bedacht, gesproken en gebouwd is, is een symptoom. Die vergaan en ontstaan met de tijd, de kern evenwel blijft hetzelfde.

In dit kader is, anders dan met een ziek lichaam, is de bestrijding van de oorzaak, niet zichtbaar als het verdwijnen van de symptomen,. De oorzaak (white agency) is dan ook geen syndroom, een voorlopige hypothese  over de onzichtbare oorzaak die de symptomen verbindt op een manier die de werkzaamheid van het geneesmiddel relateert aan het zichtbaar verdwijnen van de symptomen. De witte suprematie is absoluut en een entiteit an sich, het straalt doorheen elk wit lichaam, door elke witte geest. Symptomen als zwarte piet, zijn enkel een witte kramp. En zelfs al verdwijnen alle symptomen, de ziekte is er nog, diep in de kern van de witte mens. Misschien, is dit schrijven zelf ook wel een symptoom van de witte suprematie en heb ik het niet door dan ook het niet-door-hebben-doorhebben uiteindelijk op dezelfde witte blindheid neerkomt. In ieder geval is dit schrijven natuurlijk ook niet meer dan een ”witte kramp” van een overheersende, blinde withuid. Het kan het onmogelijk anders zijn. De witte suprematie is een ongeneeslijke ziekte, even onzichtbaar als onaantastbaar. Een mooie opmaat voor mensen als Pablo om bij de eerste de beste gelegenheid de witte voor blind uit te maken, en lekker te koeioneren. Karen Attiah had er ook een handje van in haar discussies op twitter met goedbedoelende maar witte Nederlanders.

Een vertoog dat een ziekte voor ongeneeslijk verklaart, houdt de ziekte in stand.

 

Sinterklaas bestaat gelukkig niet

Maar in het beeld van een dood Koerdisch jongetje, daarin zie ik de tragedie van het Midden-Oosten, daarin zie ik veel fouten van het Westen, daar zie ik van in ik dat mensen het dehumaniserend vinden, en ook de symboolwerking, maar daarin ik zie geen niet-wit lichaam door de bril van ”witte suprematie” in de vorm van een pornotroop, omdat een zwarte sinterklaas als Martina en een wellicht een geradicaliseerde Quincy dat nou zo graag wil. Het helpt bovendien de zaak niet, als de zwarte zijn witte medestanders eerst van blindheid, vervolgens van onbewust racisme beticht en vervolgens gaat dicteert wat de spelregels van de dialoog zijn.

Had ik al gezegd dat ik niet geloof in Sinterklaas?

Niet in een witte, maar ook niet in een zwarte. Idem de piet.. En wie daar een probleem mee heeft kan, ongeacht welke kleur hij/zij zijn huid ook geeft, mijn rug op.

 

17 responses

  1. mijn eerste reactie is een vraag…”Gaat het verder nog wel goed met je”?
    Verschillen rassen en religies en culturen lijken generatief (van generatie op generatie) overerfelijk..zo lijkt het.
    Het lijkt vaste traditie dat de ene partij de andere partij verwijt partij te zijn in een situatie die ze beiden delen, WIJ en ZIJ, Zullie en Hulklie.
    Zij zijn onder ons maar worden nooit WIJ..als er geen sprake is vn gelijkheid dan is de meest succesvolle altijd verdacht.”Wat denkt ie wel”W wat is die ander meer dan ik?
    Of: waarom hij wel en ik niet, en vanuit dat voorordeel bouwen we op.
    Als kinderen dingen ondernemen merk je dat niet meteen. Maar waneer het ene jngetje in de kals vertelt dat .W.A. zijn vader is dan is er ineens een andere configurtie en onderschikken de niet geprivilegeerden zich..

    Als je zwarte piet neemt dan is dat ene valsspeler.Hij speelt zwart terwijl ie wit is en afwasbaar en gene ras vertegenwoordigt..hij kan dus uit zij kleurtje stappen en speelt alleen voor de flokloristische gelegenheid en kinderfeest zijn rol..zelfs voor bruine , gele etc kleurtjes kinderen..en witte.
    Als je “zwart”(ik heb nog nooit en zwart ras gezien, zelfs niet in Afrika, maar goed…een kniesoor, we spelen het spel mee) vanuit hetf geframede gevoel aan het woord laat dan barst het betoog los in vooroordelen, aananames en framing..net zoals de nacht niet zonder dedag kan en elkaar verwijt dat het ene licht en de ander donker brnegt..Wijn geconditioneerd te te denken in overeenkomsten em verschillen, in uitersten/zwart/wit en vanuit reincultuur zijn er maar 2 standpunten acceptabel..of je bent wit met je toebedeelde of veronderstelde-toebedeelde frames, of je bent zwart met toebedeeld en veronderstelde-toebedeelde frames. Geen ontsnappen mogelijk.

    Als ik in Afrika loop dan ben ik rijk )dat ben ik helaas niet, maar dat is het frame’ en kan ik me van alles veroorloven..natuurlijk in het spelletje van framing/stereotypering.
    Vanuit de veronderstelde ongelijkwaardigheid word ik object van afgunst, haat,word ik schuldig verklaard voor de ongelijkheid en moet ik ruim gaan doneren om de witte schulden af te lossen..
    Armoedeculturen zijn culturen part waarin alles geoorloofd is als het maar rendeert..hele shows en entertainment, vol `klevers`en kletsmeiers di hun nieuw verkregen Nikes niet wagen in de branding. Dus vertrekken ze maar weer..

    In essentie is het verhaal generatief, cultureel, ongelijkheid..wat ook ten grondslag ligt aan de massale instroom vanuit Afrika…
    Die vluchten niet voor oorlog maar voor zichzelf en hun toekomst.
    Westerse leefstijl en omstandigheden zijn voor hen het ideaal, zien het bij de toeristen, op de tv, horen verhalen..en..als vluchteling heb je rechten`/ status!!’ dus we gaan het halen!! Risico´.. tja..maar ook het spektakel, `the jazz..het levert je aanzien op bij terugkomst…
    En het spelletje van ja/nee dat tot racisme leidt is heel eenzijdig..het platte excuus van `zart`..Wit is de schuldige…terwijl het zaken betreft waarbij ze elkaar in de greep houden met dezelfde argumentne..en wit blijft racis zoalng het in btere leefomstandigheden verkeert…dat de `zwarte`cultuur heeft bijgedragen aan de mindere leefstijl en omstandigheden is natuurlijk OOK weer de schuld van Wit..
    Vergeet het even….Wit heeft miljarden in ontwikkelingszaken gestopt en waar is die ontwikkelingshulp gebleven?
    Zwitserse en Kaaimanbanken
    dure massa´s auto´s voor de elite
    voortdurend afgeroomde projecten met vakanties in Miami
    moord en doodslag..wapens.

    Van mij mag zwart aan zet zijn maar besef wel even eerst waar je je argumentatie vandaan haalt voordat ze de slachtofferrol gaan spelen
    Zelfs slavenhandel was geen exclusieve witte uitvinding…

  2. Aangezien het blijkbaar toch niets uitmaakt wat je als witman doet, je blijft immers in de kern een witte racist, blijf ik me gewoon ieder jaar pikzwart verven met Sinterklaas en doe ik er voor de zekerheid nog wat donkerdere schmink en rodere lippenstift bovenop. Ook zullen dit jaar voor het eerst sinds een paar jaar mijn gouden oorringen weer prominent aanwezig zijn.
    Omdat het namelijk toch niets uitmaakt.

    • Zwarte piet is en blijft racisme. Het maakt wel degelijk uit. Mijn punt is enkel dat niet elke ‘witman’ sutomatisch een strohalm is van de “witte suprematie”. Het maakt heel veel uit om het niet te doen en in te zien dat het racisme is. Gewoon een paarse Piet, klaar.

      • Dat is hoe jij erover denkt en dat respecteer ik. Met mij denkt 83% van de Nederlanders daar anders over en dat is wat democratie is. Soms hoor ik weer bij de minderheid (zoals bijvoorbeeld de EU aangaande) en dan wordt er ook niet geroepen dat de minderheid gerespecteerd moet worden, integendeel.

      • Hoe kom jij tot de conclusie dat Zwarte Piet racisme IS?

        Als ik jou blog als kwetsend ervaar, BEN jij dan ook kwetsend?
        Als ik vind dat jij discrimineert, BEN jij dan ook aan het discrimineren?

        Wat als ik je verkeerd interpreteer, of gewoon niet wil geloven dat je een okaye gast bent? Hoe kan mijn interpratie jou intentie dicteren?

        Een klein aantal mensen ERVAREN Zwarte Piet als racistisch. Dat is een feit. Zij zien een negatieve stereotypering van ‘zwarte mensen’ in het figuur simpel en alleen omdat hij een zwarte huidskleur heeft.
        De rest vinden ze irrelevant, dat hebben ze bewezen door elk aangeboden alternatief af te wijzen. Een andere, volwassenere rolverdeling, het weglaten van kroeshaar, rode lippen en gouden ringen werden allemaal afgewezen. Het gaat uitsluitend en alleen maar over het zwart.

        Maar het is juist het zwarte dat in zijn geheel NIET verwijst naar een slavenverleden. De kleur heeft een symbolische betekenis, en kleine zwarte wezens zijn altijd onderdeel geweest van de oude, Europese culturen. Lang voordat we kennismaakten met de slavenhandelaren in Afrika.

        De tegenstanders miskennen dus kenmerken van dit cultureel fenomeen, en kennen deze juist hun eigen negatieve kenmerken toe. Zo maken ze er iets van wat het niet is, niet was en ook niet zal zijn. Ze maken dus zelf iets racistisch van iets wat helemaal niets met ras te maken heeft.

        Maar hier begint de Gütmensch in een kramp te schieten, want erkenning van de eigen, Witte cultuur, zelfs trots zijn erop, is enorm bevuild met nationalisme. Alsof blanken zich per definitie moeten schamen voor hun (historische) cultuur, en elk andere ‘kleur’ dient zijn eigen cultuur te moeten omarmen en verheffen boven die van het Witte Privilege, de Witte Suprematie.

        Daar ageer ik dus tegen, dat er door miskenning van feiten en een beroep op het slachtofferschap er wordt ‘bewezen’ dat iets racistisch is. Gevoelens en individuele interpretaties worden daarmee zwaarder gewogen dan historische feiten en redelijke onderbouwing.

        Zwarte Piet is NIET racistisch. Sommige mensen ervaren dat wel zo, die mensen hebben het gewoon niet zo goed begrepen en zouden zich eens wat meer in andere culturen moeten verdiepen, en wat minder schreeuwen dat ze gelijk hebben vanwege hun huidskleur.

        • Mijn blog gaat niet over of zwarte piet racisme is of niet. Die discussie wil ik ook niet voeren, ik stel slechts dat ik tot deze conclusie ben gekomen, en probeer verder te laten zien dat er in het vertoog van Martina e.a. iets mis gaat. Ik vind ook niet dat blanken zich moeten schamen, maar ik wens heel idealiter in een cultuur te leven, of althans een kleine bijdrage te leveren aan de vorming van een cultuur die met zo min mogelijk elementen die zwart-wit-scheuren tot effect hebben.

          • Vandaar dat ik benieuwd ben naar hoe jij tot de conclusie bent gekomen dat Zwarte Piet racistisch is.

            In mijn redenaties heb ik volgens mij al aangetoond dat het toekennen van racistische intenties vanwege Piets huidskleur, zelf racisme is. De ontkenning dat ‘zwarte’ mensen zouden kunnen discrimineren is dat ook.

  3. Beetje lastig te volgen verhaal, maar volgens mij ben je op de goede weg.

    Je begint in ieder geval in te zien dat we onder elke huidskleur allemaal mensen zijn, en mensen discrimineren nu eenmaal. Dat is een biologisch gegeven, gebaseerd op herkenning van ‘groepsgenoten’ en ‘wij’ vs ‘zij’. Dat kan zoiets onschuldigs zijn als juichen voor je favoriete voetbalclub, maar ook iets akeligs als mensen met een andere huidkleur allerlei nare eigenschappen toekennen.

    Volgens mij begin je ook te zien dat Wit-Zwart een oversimplificatie is. Afrikanen onderling discrimineren elkaar de pan uit, en blanken onder elkaar doen dat ook. Van stam vs stam, provincie vs provincie en kaste vs economische status.
    Daarbij, wie is de Witte, wie de Zwarte? Zijn Aziaten Wit en verandert die kleur als ze Zwarten discrimineren? Zijn Antilianen Zwart? En wat als ze Dominicanen discrimineren?

    Uitgesproken racisten zien maar twee kleuren; de eigen kleur en de andere kleuren. Erg zwart-wit dus. De eigen kleur heeft met name positieve eigenschappen, iedereen van een andere kleur hebben allemaal dezelfde negatieve eigenschappen. Quincy is daar een goed voorbeeld van.
    Hij heeft dezelfde blindheid waar jij je vragen over stelt, maar hij is volledig overtuigd van zijn eigen gelijk en is de redelijkheid daarin voorbij geschoten.

    Maar iedereen heeft die blindheid, zo’n Blinde Vlek, een balk in de eigen ogen. En dat is niet gerelateerd aan het melanine-gehalte van je huid, maar wel aan de mate van introspectie die je jezelf toestaat, en aankunt.

    Ik denk dat wat Martina zei:
    “Rather than ‘solving racism’ by being better white people,” Damien Riggs tells us, Whites need “to recognize that belief in the ‘goodness’ of white people, values and ways of knowing is precisely the foundation of practices of oppression.”

    …dat dit voor alle mensen geld. Dat geloof in de eigen superioriteit, omdat je daar nu eenmaal aan gewend bent geraakt, geen goede basis is om de ander gelijkwaardig mee te kunnen benaderen.

    Volgens mij hebben (anti-)racisten het nogal vaak over huidskleur, en hebben mensen die niet zo veel te doen hebben met racisme het gewoon over gedrag.

    Ik denk dat juist het stug volhouden van het Wit vs Zwart conflict, in termen van Wit vs Zwart, helpt met het hardnekkige voortbestaan van racisme. Door alles maar uit te leggen in termen van Zij tegen Wij, creëer je een vijandigheid die er helemaal niet hoeft te zijn.

    Het Zwarte Piet is een goed voorbeeld. Voorstanders worden kaltgestellt door ze als vijandig en racisten te bestempelen, zodat er geen enkele discussie meer kan ontstaan. Immers, ‘met racisten valt niet te praten’.
    A priori wordt de slachtofferrol ingenomen, en krijgt daarbij veel steun uit het publiek dat zich zoals altijd emotioneel betrokken voelt met slachtoffers. Uitleg over- en verwijzen naar historische feiten kan dan worden gemarginaliseerd als slachtoffer-pesten en/of vasthouden aan het vermeende racisme.

    Hetzelfde met het gebruik van de foto van deze Alan (Alayn is nl zoals de Turken hem noemden). Door de overtreffende trap van een traumatische gebeurtenis, wat zo op de gevoelens inspeelt, duwt men de eigen mening erdoorheen. Iedereen met kritiek op de mening wordt kaltgestellt door ze te verwijten dat ze harteloos reageren op het beeld dat gebruikt is. Zo wordt kritiek op de mening hetzelfde als het veroorzaken van wat het beeld liet zien.

    Dat het beeld en de mening niets met elkaar te maken hebben valt minder op als het beeld maar tranen-trekkend genoeg is. Dode kindjes, complete volksstammen in slavernij, gehele continenten leeggeplunderd….als het beeld maar heftig is, en groter dan de mening waarvoor het ingezet wordt.

    • De goede weg en wie daarop loopt en niet en vanuit welke positie dat bepaald wordt, is voor mij nog een open vraag. Maw een ‘jij bent op de goede weg’ kan alleen gesteld worden door iemand die al ‘verder op die goede weg is’. ;))) Bewijs dat eerst, dan bepaal ik wel, of dat voor mij ook geldt en in hoeverre ik volg. Voor mij is de weg vooral: kritisch blijven, de effecten van zowel linkse als rechtse vertogen blijvend analyseren en tegen hun theorie houden en de eigen stellingen niet meer dan voorlopig aannemen.

      Maar, ik ben het met je eens als het gaat over het beeld van Alan, in zoverre dat kritiek op de mening die ermee verkondigd wordt niet met kritiek op het beeld mag worden verward. Scherp. Maar dan kan en mag ik het natuurlijk nog steeds wel eens zijn met de mening die ten onrechte met het beeld wordt verkondigd en oneens met de mening die kritisch is tav die mening.

      • Heh, dat ‘op de juiste weg’ klonk misschien wel wat vanuit de hoogte. Ik zie, of denk te zien, hoe je al schrijvend je gedachten ordent, conclusies bereikt en die dan ook weer onder de loep neemt.

        Dat, voor mij, is ‘de goede weg’. Anderen noemen het misschien wel ‘muggeziften’, ‘miereneuken’ of ‘hypermentaliseren’ ;)

        Dat wil niet zeggen dat we het met elkaar eens zijn, maar wel dat we weten waarom en hoe dat zo is.

        • Hypermentaliseren…haha leuk woord, nee dan zitten we op dezelfde lijn idd. De weg van het hypermentaliseren… so be it :))

  4. Ten eerste: ik ben wit. Sterker nog, in een bepaalde periode in de wereldgeschiedenis werden mijn uiterlijke kenmerken in bepaalde kringen enorm toegejuicht.
    Ten tweede: Als je me langs de Gutmensch-meter legt, acht ik de kans groot – mocht een bepaalde stroming het voor het zeggen gaan krijgen – dat ik een van de eersten zal zijn die als “landverrader” gefusilleerd wordt.
    Ik gebruik wit en zwart in deze reactie even illustratief: de witte als de “archetypische” blanke, en zwart voor alle niet-witten. Dat is niet racistisch bedoeld, maar puur “for argument’s sake”.
    En net als op zovele Gutmenschen werken racisme en uitsluiting op basis van wat dan ook, op mij ook als een rode lap op stier.

    Volgens mij is racisme een biologisch/fysiologisch iets. Niemand kan zich eraan onttrekken, iedereen heeft wel vooroordelen. Ik denk ook dat een samenleving, historisch gezien, per definitie een xenofoob karakter heeft: je werkt met een min of meer homogene groep samen aan elkaars welvaart en “de grote boze buitenwereld” is letterlijk dat: een grote boze buitenwereld.
    Zodra die “boze” wereld vertegenwoordigd wordt door mensen die qua uiterlijke kenmerken niet aan die homogene groep voldoen (laat staan een ietwat afwijkende set normen en waarden), is dat per definitie een bedreiging, gaan de hakken in het zand en zal die groep nooit – maar dan ook helemaal nooit – als gelijkwaardig behandeld (kunnen) worden. Die bedreiging zit ‘m in het feit dat men opeens rekening moet houden met culturele verschillen (voor zover die bestaan) en traditionele verschillen (die zeker weten bestaan). Vond je van oudsher Zwarte Piet een leuk fenomeen, opeens zijn daar mensen die dat niet met je eens zijn. En dat je vanuit je “white privilege” nooit hebt stilgestaan bij het racisme van dat fenomeen, is op zich geen zonde. Waarom zou je ook? Tot dusver was er geen cultureel/traditioneel probleem. Nu is het dat wel, en in tegenstelling tot wat velen denken, gaat integratie twee kanten op. “Ze passen zich maar aan” is een formule tot mislukken.
    Wil je van die oorspronkelijke homogene groep een homogene groep maken die gebaseerd is op diversiteit, zul je die maatschappelijke discussie moeten voeren. En samen tot een oplossing moeten komen.

    Velen willen die “divers homogene groep” niet, omdat ze het empathische vermogen missen om de andere kant te (willen) zien (wit en zwart overigens). Of omdat ze zich niet bewust zijn van het “white privilege” waaraan ze onderhevig zijn. Of omdat ze bang zijn zich te snel aan te moeten passen aan een nog sneller veranderende wereld. Geef die groep een verbaal sterke en charismatische voorvechter (Fortuyn, Wilders) en ze voelen zich vrij dat ongenoegen te uiten. Daar kun je allerlei overheidsprogramma’s tegenover zetten, dat gaat niet werken. Je kunt het ze voorrekenen, met de neus op de statistieken duwen, ook dat helpt niet. Conservatieve mensen reageren gevoelsmatig, progressieve mensen rationeel (en ook dat is niet kleur-afhankelijk). En zodra het gevoel er zit dat men “iets te verliezen” (dat iets kan van alles zijn, van persoonlijke welvaart tot slechte ouderenzorg) heeft, zal racisme het helaas altijd winnen van de rede.

    En inderdaad “White privilege is niet grenzeloos”, natuurlijk niet: ik zal nooit de grenzen van mijn “witheid” kunnen overstijgen, ik zal nooit niet-wit kunnen zijn. Ik zal me dus nooit kunnen inleven in wat het betekent om “zwart” te zijn. Ik kan niet meer dan (reactief) ageren tegen situaties waarin dat onderscheid gemaakt wordt. Racisme zal nooit tegen mij gericht zijn, sterker nog, ik heb geen flauw idee van wat het betekent om zwart te zijn in een witte wereld, daar kan ik me er wel van alles bij voorstellen, maar ik zal het nooit beleven. En dat is, denk ik, wat Martina bedoeld.
    En al komt mijn denken en handelen voort uit een stukje “white privilege”, oké, dan is dat zo. Net zoals ik niet op kan houden met “man-zijn”, kan ik ook niet ophouden met “wit-zijn”, maar dat wil niet zeggen dat ik de sociale strijd van een minderheid niet in alle eerlijkheid kan ondersteunen.

    • Je zegt dat het puur voor argument’s sake is, maar de wereld verdelen tussen blank en niet-blank is een verdeling die groeperingen als de KKK en de Aryan Brotherhood ook maken. Kun je me uitleggen hoe zo’n inherent racistisch onderscheid kan bijdragen aan het verminderen van racisme en discriminatie?

      En hypothetisch, is iemand met een niet-blanke vader en blanke moeder dan blank, of niet-blank? Hoe ‘zuiver’ moet de bloedlijn zijn om tot dit blanke ras te behoren?

      Kun je me misschien ook uitleggen hoe je er bij komt dat ‘blank’ één ras zou zijn, en ‘zwart’ of niet-blank ook? Latino, Afrikaans, Aziatisch, Arabisch, Zuid-Amerikaans zijn allemaal ‘zwart’ en één groep, tegenover ‘het blanke ras’?

      Ik zou ook graag willen weten hoe de witte volgens jou gevrijwaard is van gediscrimineerd worden, maar, vanwege het wit-zijn en ‘wit privilege’, automatisch discrimineert. Houdt dit dan ook in dat ‘de zwarte’ automatisch niet kan discrimineren maar altijd gediscrimineerd wordt door de witte?

      Geldt jou idee over charismatische leiders die geen boodschap hebben aan feiten en onderbouwing alleen voor blanken, of valt bv een Quincy Gario hier ook onder?

      Het klopt volgens mij wel dat minderheids groepen bijna altijd wel in meer of mindere mate met discriminatie door de grotere en dominante groep te maken krijgt. In een overwegend blanke samenleving zal er discriminatie naar niet-blanken toe gaan. In een overwegend katholieke samenleving zullen de protestanten en anders-gelovigen het zwaarder hebben. Onlangs in Zuid-Afrika werden zwarte migranten van buurlanden aangevallen door zwarte Zuid-Afrikanen, omdat ‘ze hun banen en vrouwen inpikten’.

      Zou het niet beter zijn om te erkennen dat mensen discrimineren en dat er geen enkel ras daar een uitzondering op is? Dat het toekennen van discriminerende eigenschappen aan een bepaald ras juist een racistische gedachte is? Dat ongelijkheid een fundament is voor discriminatie en dat discriminatie op basis van huidskleur slechts één van de vele uitingsvormen daarvan is?

      En dat de etnocentrische verdeling tussen een overheersende witte elite en de hulpeloze niet-witte nogal neerbuigend en mens-onterend is? Ongeacht aan welke kant van deze verdeling je denkt te staan?

      • Hoi Jeroen,

        Even een reactie op jouw reactie:

        1. Het “inherent racistisch onderscheid” waar je naar refereert, noemen ze in de literatuur een METAFOOR. Ik kondig hem nota bene aan, iets wat je normaliter niet zou (hoeven) doen bij een metafoor. Net om te voorkomen om overal een riedeltje “Afrikaans, Noord-Afrikaans, Aziatisch, Latijns-Amerikaans, Chinees, Indonesisch” en weet ik wat voor etnisch onderscheid we maken in de gesproken en geschreven taal. Maar oké, om mensen die een metafoor niet kunnen herkennen ter wille te zijn, had ik wellicht kunnen schrijven: “Laat ik, omdat ik te lui ben om steeds hetzelfde te moeten schrijven, voor het gemak even generaliseren en iedereen die niet-wit is – waarbij “wit” de gemiddelde, westerse, blanke mens tussen de 20 en 60 is – in de rest van het verhaal gewoon “zwart” noemen”.

        2. En niet-hypothetisch: termen als “ras”, “zuiver” en “bloedlijn” zijn dus echt wel voorbeelden van KKK- en Aryan Brotherhood-jargon.
        Gaan we het aantal daadwerkelijk in leven zijnde mensenrassen tellen, komen we niet verder dan de “Homo Sapiens”.
        Even ter verduidelijking van de mogelijke combinatie van genetische komaf: ik ben gehuwd met een kwart-Indonesische, blank van huid, nooit op basis van afkomst gediscrimineerd. Haar moeder half-Indonesisch, donker van huid, heeft dit wel meegemaakt.

        3. Ik heb de term “ras” nooit gebruikt, en zal die ook nooit gebruiken, uitleg hierboven.

        4. Dit is een reactie op het uitstekende essay van Sven, zijn stuk gaat uit van “white privilege” in een primair wit-domineerde wereld (als in de Westerse wereld). Ik sluit niet uit dat daar waar een niet-witte meerderheid de dienst uitmaakt de witte niet gediscrimineerd wordt. De perceptie is die van een witte-in-een-witte-wereld. Lees het ook zo.

        5. Nogmaals, die gaat over mijn “witte perceptie”, Gario is de charismatische voorvechter van, vooruit, het “zwarte geluid”. Wat dat betreft een populistisch trekje.

        Verder kan ik je redenatie volledig onderschrijven. Ik denk dat, en dat schrijf ik ook in mijn originele betoog, elke samenleving per definitie xenofoob is.
        Dat onderkennen is al een stap, en zodra we de onderlinge verschillen gewoon respecteren, we hoeven ze niet meteen te begrijpen of te omarmen, maar gewoon te respecteren, komen we een stap in de goede richting. Zo doende kunnen we van elkaar leren en dat kan nooit slecht zijn.

        • Hey Rene,

          Ik heb een tijdje nagedacht over een antwoord. In principe kan ik helemaal met je verhaal meegaan, maar er is iets wat toch wringt. Het is een nuance en ik weet niet of ik het begrijpelijk kan uitleggen.

          “De perceptie is die van een witte-in-een-witte-wereld”

          Ik heb dat zinnetje eruit gehaald omdat het daar voor mij juist over gaat.

          Perceptie is Projectie

          Waar Sven ook over schrijft is dat er altijd vanuit het persoonlijke wordt gerefereerd, met bewuste en onbewuste referentiekaders, waarin men blind kan zijn voor dingen die te vertrouwd zijn om op te vallen.

          Door te stellen dat het een ‘wit gedomineerde’ wereld is, leg je een link tussen de huidskleur en het domineren. Alsof er een causaal verband bestaat tussen iemand zijn huidskleur en de mate van macht of onmacht.

          Uiteraard zijn er verbanden te vinden, maar niet waaruit blijkt dat huidskleur een oorzaak is van bepaald gedrag.

          Nogmaals, ik zeg niet dat er geen discriminatie (op huidskleur) plaatsvind in Nederland, integendeel. Minderheden, die jij metaforisch ‘niet-wit’ noemt, ondervinden wel degelijk discriminatie door de ‘dominerende witte’. Maar wat ik wel zeg is dat ‘de witte’ niet domineert omdat hij wit is, wel omdat hij nu eenmaal tot de dominante meerderheid behoort. De Nederlander discrimineert niet omdat hij blank is, maar omdat hij tot de meerderheid behoort.

          De perceptie van ‘een witte in een wit-gedomineerde-wereld’ gaat dus van de veronderstelling uit dat wit domineert, dat het ‘blanke ras’ superieur is, simpel en alleen omdat ‘blank=wit=dominant’ is.

          Maar als je verder kijkt dan huidskleur, dan zie je overal dezelfde discriminatie, groepsvorming, uitsluiting, dominantie en onderdrukking als bij en van ‘ons blanken’.

          Dat is de nuance waar het bij mij wringt en wat ik zgn ‘Gütmenschen’ verwijt; door discriminatie en racisme te vatten in termen als wit, niet-wit en zwart, bevestigt dit het idee dat huidskleur (negatief) gedrag bepaalt. Het veronderstelt dat omdat in onze blanke omgeving de blanke cultuur dominant is, dit komt door de blankheid, en niet de kundigheid, van deze cultuur en samenleving.

          Het veronderstelt ook dat omdat het in ‘zwart’ Afrika slecht gaat, dit komt door ‘wit’ Europa, of in ieder geval iets blanks. Want als wit=succesvol, dan moet zwart=falen betekenen, dat kan niet anders met zo’n overgesimplificeerd metafoor als Wit vs Zwart.

          Om het hopelijk kort af te ronden en (te) kort door de bocht samen te vatten:

          Het is de andere kant van de redenatie die groepen als de KKK ook gebruiken. Waar een Aryan Brotherhood de conclusie trekt dat wit=superieur en dat moeten we zo houden, trekken ‘Gütmenschen’ de conclusie dat wit=superieur en daar moeten we ons voor schamen.

          Voor de duidelijkheid: ik verwijt je niets. Ik probeer er alleen op de wijzen dat als je teveel als ‘een witte’ kijkt, linksom of rechtsom, je al heel snel ongezien discrimineert.

  5. Wat als Sinterklaas geel wordt geschminkt? Op de wereld bestaan dan gele en niet-gele mensen. Chinezen hoor je niet over dit onderwerp, die werken. En wie weet wat de toekomst brengt, dit gezien vanuit China en de rest van de wereld?
    De zon wordt ook vaak geel afgebeeld. De zon komt op in het oosten, daar ontwaken de mensen als eerste bij het begin van de dag (tenzij iemand hier in NL nachtdienst heeft). Dus daar begint de toekomst.
    Wat als Sinterklaas een Chinees is? Die moet dan heel hard werken. Zeker als de geschminkte witte-zwarte mensen onderling aan het brabbelen zijn, en dan ook nog in die gebrekkige zarte-pieten-taal.
    Ok, de discussie liep in 2015. Ik reageer nu in 2017 omdat ik werkloos ben een beetje erbij wil horen.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *